Masterson Terapisi Nedir?

Masterson yaklaşımı nedir?

Masterson yaklaşımı, Amerikalı psikiyatrist James F. Masterson'ın (1926–2010) ergen ve yetişkinlerle yaptığı klinik çalışmalardan geliştirdiği, gelişimsel ve nesne ilişkileri temelli bir psikoterapi yaklaşımıdır. Merkezinde "gerçek kendilik" (real self) kavramı vardır: kişinin kendini sağlıklı biçimde deneyimleyebilmesi, duygularını tanıyabilmesi, kendi isteklerini fark edip harekete geçirebilmesi ve bunu ilişkiler içinde sürdürebilmesi.

Masterson'a göre bazı kişiler, erken dönemdeki ilişki deneyimleri nedeniyle kendilerini gerçekten ifade etmeye çalıştıklarında yoğun bir kaygıyla karşılaşır ve bu kaygıdan korunmak için savunmalar geliştirir. Bu savunmalar kısa vadede korusa da zamanla ilişkilerde ve kişinin kendisiyle ilişkisinde tekrar eden sorunlara yol açabilir.

Temel kavramlar

• Gerçek kendilik ve sahte (savunmacı) kendilik: Kişinin kendi içinden geleni yaşama ve ifade etme kapasitesi ile bu ifadenin yaratacağı kaygıdan korunmak için başkalarının beklentilerine göre şekillenen uyumlar.
• Terk edilme depresyonu: Kişi kendini gerçekten ifade etmeye çalıştığında, erken ilişkilerden kalan yoğun kaygı, değersizlik ve boşluk duygularının canlanması.
• Kendilik bozuklukları: Masterson borderline, narsisistik ve şizoid kişilik örüntülerini kendiliğin gelişimindeki farklı zorluklar olarak ele alır ve her biri için farklı terapötik müdahaleler tanımlar.

Terapide nasıl uygulanır?

Terapist, danışanın kendini ifade ettiği anlarda ortaya çıkan kaygıyı ve hemen ardından devreye giren savunmaları danışanla birlikte fark etmeye çalışır. Müdahale biçimi kişilik örüntüsüne göre değişir: borderline örüntülerde kişiye zarar veren davranışların ve kaçınmanın nazik ama açık biçimde yüzleştirilmesi, narsisistik örüntülerde kişiyi incitmeden, kırılganlığını aynalayan yorumlarla gerçeklikle temas kurulması, şizoid örüntülerde ise yakınlık ile güvenlik arasındaki ikilemin konuşulması öne çıkar. Amaç, kişinin kendi duygu ve isteklerine daha güvenli ve kalıcı biçimde sahip çıkabilmesidir.

Kimler için uygun olabilir?

• Yakın ilişkilerde tekrar eden terk edilme korkusu, öfke patlamaları ya da ani kopuşlar
• Eleştiriye karşı yoğun kırılganlık; değersizlik ile büyüklenme arasında gidip gelme
• Yakınlık istediği hâlde ilişkilerden uzak durma ve içsel yalnızlık
• Kendi isteklerini fark etmekte ya da sürdürmekte zorlanma, boşluk duygusu

Holistik Psikoterapi'de Masterson yaklaşımını, Psikoterapi Enstitüsü Derneği'nde Masterson terapisi eğitimi almış Uzm. Klinik Psikolog Erdem Akgün bütüncül psikoterapi çerçevesinde kullanır.