Duygu Odaklı Bireysel Terapi Nedir?

Duygu odaklı terapi nedir?

Duygu odaklı terapi (EFT), duyguları sorunların değil değişimin kaynağı olarak gören, deneyimsel ve hümanistik kökenli bir psikoterapi yaklaşımıdır. 1980'lerde Leslie Greenberg ve Sue Johnson'ın çift terapisi üzerine çalışmalarıyla ortaya çıktı; daha sonra Greenberg bireysel duygu odaklı terapiyi (Emotion-Focused Therapy), Johnson ise bağlanma kuramına dayanan bireysel uygulamayı (EFIT) geliştirdi. Bireysel çalışmada kişinin hem kendisiyle hem de başkalarıyla ilişkisinde tekrar eden duygusal döngüler ele alınır. Yaklaşımın önemli dayanaklarından biri bağlanma kuramıdır: insanın yakınlık, güven ve destek ihtiyacı ile bu ihtiyaç karşılanmadığında geliştirdiği korunma biçimleri.

Temel kavramlar

• Birincil ve ikincil duygular: Öfke gibi ilk görünen duyguların altında çoğu zaman korku, utanç ya da üzüntü gibi daha kırılgan duygular bulunur.
• Duygusal döngüler: Zor bir duygudan kaçınmak için geliştirilen tepkiler (bastırma, kaçınma, kendini eleştirme) kısa vadede korusa da sıkıntıyı sürdürür.
• Yeni duygusal deneyim: Eski ve acı veren bir duyguyla terapide yeni, daha destekleyici bir biçimde karşılaşmak, kişinin kendine bakışını değiştirebilir.

Terapide nasıl uygulanır?

Terapist danışanın o anki duygusal deneyimini yakından izler; duygunun bedendeki karşılıklarıyla birlikte fark edilmesine, adlandırılmasına ve anlamının keşfedilmesine yardım eder. Konuşmanın yanında imgeleme, boş sandalye ve içsel diyalog gibi deneyimsel çalışmalar kullanılabilir. Amaç duyguları bastırmak değil; onları fark edip anlamlandırmak ve daha esnek biçimde düzenleyebilmektir.

Kimler için uygun olabilir?

• Depresyon ve kaygı
• Travma ve karmaşık yas
• Yoğun utanç, iç eleştiri ve değersizlik duygusu
• Duygularını fark etmekte ya da düzenlemekte zorlanma
• Yakın ilişkilerde tekrarlayan kırgınlık ve yalnızlık

Holistik Psikoterapi'de duygu odaklı bireysel terapiyi, Duygu Odaklı Terapi Derneği'nde bireysel ve çift terapisi eğitimi almış Uzm. Klinik Psikolog Erdem Akgün uygular. Aynı yaklaşımın çiftlerle uygulanışı için duygu odaklı çift terapisi sayfasına bakabilirsiniz.